Gniazdko się grzeje, iskrzy albo czuć spaleniznę – co robić?

Gniazdko to miejsce, które najczęściej jako pierwsze daje znać, że w instalacji coś jest nie tak. Ciepła obudowa, trzask przy wkładaniu wtyczki albo zapach spalenizny to nie drobiazgi. Zwykle oznaczają, że prąd płynie przez poluzowany albo zużyty styk, który się nagrzewa. Wyjaśniamy, co oznaczają poszczególne objawy, co zrobić od razu i kiedy nie czekać z telefonem do elektryka.

Najpierw bezpieczeństwo – co zrobić od razu

• Wyłącz zasilanie tego obwodu – opuść właściwy wyłącznik nadprądowy w rozdzielnicy. Jeśli nie wiesz, który to, wyłącz wyłącznik główny.
• Nie dotykaj gniazdka ani wtyczki, jeśli obudowa jest gorąca, odkształcona albo osmalona.
• Odłącz urządzenia dopiero po wyłączeniu prądu.
• Dym lub ogień – wyłącz zasilanie główne i dzwoń pod 112. Nie gaś wodą niczego, co jest pod napięciem.
• Nie korzystaj z tego gniazdka, dopóki ktoś go nie sprawdzi.

Co oznaczają objawy

Jeśli przy podłączaniu wybija różnicówka, zajrzyj do artykułu dlaczego wybija RCD – tam opisaliśmy, jak zawęzić przyczynę.

Dlaczego gniazdka się przegrzewają

• Poluzowane połączenia – zaciski w gnieździe i w puszce z czasem się luzują. Na luźnym styku rośnie opór, a z nim temperatura.
• Zużyte gniazdo – styki tracą sprężystość i wtyczka siedzi luźno. To częste w gniazdkach, do których coś podłącza się codziennie.
• Przeciążenie – grzejnik, czajnik i suszarka na jednym obwodzie albo kilka listew wpiętych jedna w drugą. Typowe gniazdko 16 A to ok. 3,6 kW, a stare przewody często nie znoszą nawet tyle.
• Słabe przedłużacze i listwy – cienkie przewody i tanie styki grzeją się szybciej niż samo gniazdko.
• Wilgoć – w łazience, kuchni i na zewnątrz potrzebne są gniazda o odpowiedniej szczelności (np. IP44).

Czego nie robić

• Nie rozkręcaj gniazdka pod napięciem – a najlepiej wcale, jeśli nie masz uprawnień.
• Nie zaklejaj taśmą i nie „naprawiaj” osmalonej wtyczki ani obudowy.
• Nie przenoś od razu urządzenia do innego gniazdka – jeśli winne jest urządzenie, problem przeniesie się razem z nim.
• Nie odpuszczaj, gdy objaw zniknie – luźne połączenie wraca, zwykle przy największym obciążeniu.

Co robi elektryk

Sprawdza gniazdo i połączenia w puszce, stan izolacji przewodów (czy nie jest spieczona) i zabezpieczenie obwodu. Najczęściej kończy się na wymianie gniazda i nowym połączeniu przewodów. Jeśli problem dotyczy kilku gniazdek albo przewody są w złym stanie, sprawdza cały obwód. Pomiary z protokołem robimy, jeśli ich potrzebujesz.