Instalacja aluminiowa w bloku – czy trzeba ją wymienić?

W blokach budowanych w latach 60., 70. i 80. bardzo często do dziś pracuje instalacja z przewodów aluminiowych. Działa, więc wiele osób nie widzi powodu, żeby ją ruszać. Problem w tym, że aluminium starzeje się zupełnie inaczej niż miedź – a obciążenia w mieszkaniu są dziś kilka razy większe niż wtedy, gdy ją projektowano. Wyjaśniamy, jak rozpoznać taką instalację, kiedy trzeba ją wymienić i jak to wygląda w praktyce.

Jak rozpoznać instalację aluminiową

Najprościej zajrzeć do puszki przy gniazdku albo włączniku (po wyłączeniu prądu). Przewody aluminiowe mają srebrzysty, matowy kolor, a miedziane – czerwonawy. Inne typowe sygnały:

• Gniazdka bez bolca uziemiającego – instalacja dwużyłowa, bez przewodu ochronnego.
• Korki topikowe lub wkręcane „automaty” zamiast nowoczesnej rozdzielnicy.
• Mało obwodów – często jeden na kuchnię i łazienkę, jeden na pokoje.
• Brak różnicówki, czyli wyłącznika chroniącego przed porażeniem.

Dlaczego aluminium to dziś problem

Aluminium pod wpływem ciepła rozszerza się i kurczy, a z czasem staje się kruche. Na połączeniach w puszkach i gniazdkach styki się luzują, a powierzchnia przewodu utlenia się. Luźne, utlenione połączenie stawia większy opór – i właśnie tam instalacja się nagrzewa.

Do tego dochodzi obciążenie. Kiedy budowano te bloki, w kuchni stała lodówka i czajnik. Dziś to płyta indukcyjna, piekarnik, zmywarka, mikrofalówka, ekspres i często klimatyzacja. Stare przewody o małym przekroju po prostu nie były na to liczone.

Kiedy wymiana jest konieczna, a kiedy można poczekać

Wymianę warto zaplanować od razu, jeśli:

• Gniazdka lub włączniki się nagrzewają, czuć zapach spalenizny albo widać ślady osmolenia.
• Bezpieczniki wybijają przy włączeniu kilku urządzeń naraz.
• Planujesz remont, nową kuchnię z płytą indukcyjną albo łazienkę.
• Kupujesz mieszkanie z rynku wtórnego – i tak będziesz je odświeżać.

Jeśli instalacja działa bez objawów, a remontu na razie nie planujesz, warto przynajmniej sprawdzić stan połączeń i rozdzielnicy. Najgorszy scenariusz to wymiana „na raty” po remoncie – kiedy trzeba kuć świeżo pomalowane ściany.

Jak wygląda wymiana w bloku z wielkiej płyty

W blokach z wielkiej płyty przewody często biegną w kanałach w stropach i ścianach nośnych, których nie wolno dowolnie skuwać. Dlatego wymianę zaczynamy od oględzin i ustalenia tras. Czasem da się wykorzystać istniejące kanały, częściej prowadzimy nowe trasy w ścianach działowych, w posadzce albo nad sufitem podwieszanym.

Typowy przebieg:

• Oględziny i ustalenie zakresu – liczba obwodów, gdzie gniazdka, co z kuchnią i łazienką.
• Nowe przewody miedziane – z przewodem ochronnym, z osobnymi obwodami na kuchnię, łazienkę i większe urządzenia.
• Nowa rozdzielnica z wyłącznikami nadprądowymi i różnicówkami.
• Pomiary i protokół – do ustalenia przy wycenie, np. do ubezpieczenia albo przy sprzedaży mieszkania.

Instalacja w mieszkaniu zaczyna się za licznikiem. Wewnętrzna linia zasilająca na klatce i zabezpieczenia przed licznikiem należą zwykle do spółdzielni lub wspólnoty – o planowanej wymianie warto ich po prostu uprzedzić.

Ile to kosztuje

Cena zależy od metrażu, liczby obwodów i tego, czy mieszkanie jest puste, czy zamieszkane. Szczegółowo opisaliśmy to w artykule ile kosztuje wymiana instalacji elektrycznej. Jeśli nie wiesz, czy Twoja instalacja nadaje się do wymiany, sprawdź też 5 sygnałów ostrzegawczych.